Met ruim 65.000 vierkante kilometer is Litouwen het grootste land van de drie Baltische staten en ongeveer even groot als Belgie en Nederland samen. Het aantal inwoners ligt rond de 3,5 miljoen. Ongeveer een derde van het land is bebost. Kenmerkend is ook het grote aantal meren. Hiervan zijn er meer dan 2800 met elk een oppervlakte van minimaal een halve hectare. 15% van het land is beschermd natuurgebied. Geografisch gezien ligt het middelpunt van Europa binnen de Litouwse grenzen, niet ver van de hoofdstad Vilnius.


In de 14de eeuw was Litouwen een machtig land dat zich uitstrekte tot aan de Zwarte Zee. Gedurende de 20e eeuw viel het onder Russisch respectievelijk Sovjetbewind. Sinds 11 maart 1990 is het weer, als eerste van de Baltische staten, een zelfstandig land met een eigen regering en een door de bevolking gekozen parlement. Vanaf 2004 is Litouwen lid van de Europese Unie. Per 1 januari 2015 is men van de nationale munt, de Litas, overgaan naar de Euro.


Het Koerse Haf is het grootste en meest oostelijke van de drie grote haffen aan de Oostzeekust. Het haf is een groot strandmeer/binnenzee, direct gelegen aan de Oostzee, maar hiervan afgesloten door een zandrug/schoorwal. Door de haf loopt de grens tussen Litouwen en Rusland (exclave Kaliningrad). Het dankt zijn naam aan de Koeren, het Baltische volk dat aan de kust van de Oostzee woonde. Het haf wordt van de Oostzee gescheiden door de Koerse Schoorwal waarop uitgestrekte duingebieden liggen. Deze schoorwal is zowel op het Russische deel als op het Litouwse deel vrijwel geheel nationaal park (Kuršių Nerija NP). Het Koerse Haf wordt grotendeels gevoed door de rivier de Memel, die er bij Rusne via een delta in uitmondt. De doorgang naar open zee ligt in het noorden, tegenover de Litouwse havenstad Klaipeda. De oppervlakte van het haf is 1613 vierkante kilometer. De grootste diepte is 6,5 meter. Het water in de haf is zoet en visrijk. Hierdoor is het van grote betekenis voor veel visetende watervogels als aalscholvers en diverse reigersoorten. Door de aanwezigheid van de grote aantallen vogels is de zeearend hier ook altijd in relatief grote aantallen aanwezig.


Er zijn nog 4 nationale parken. Dit zijn:
Aukštaitija NP met een oppervlakte van 40.570 ha, waarvan 70% bos. Hierin bevindt zich ook 626 ha oerbos. Dit nationaal park ligt in het noordoosten;
Dzūkija NP met een oppervlakte van 55.920 ha waarvan 47.000 bos. Dit nationaal park ligt in het zuidoosten;
Kuršių Nerija NP (Koerse Schoorwal) met een oppervlakte van 26.474 ha. Dit terreintype gebied is vrij zeldzaam in Europa. Het bestaat uit uitgestrekte duingebieden, moerassen en een ondiepe brakwater zee;  
Žemaitija NP met een oppervlakte van 21.720 ha. Het gebied ligt in het westen van het land. Iets minder dan de helft bestaat uit bos. In het gebied leven veel aansprekende vogelsoorten waaronder de grijskopspecht, zwarte ooievaar en wespendief. In totaal zijn er 189 vogelsoorten waargenomen.


Litouwen is het meeste noordelijke land waar de Europese moerasschildpad (Emys orbicularis) voorkomt. Deze soort heeft een groot verspreidingsgebied waaronder grote delen van Europa en Noord Afrika. Door het droogleggen van moerassen en de algemene verdroging door onttrekking van grondwater gaat deze soort in veel landen in aantal achteruit. Het kerngebied voor deze schilpadden in Litouwen is het Meteliai Regionaal Park. Hier wordt onderzoek gedaan en worden gerichte beheersmaatregelen genomen om de soort hier te behouden.


Door de omvang van en de variatie in het aanwezige bos, de aanwezigheid van uitgestrekte ongestoorde veengebieden en een omvangrijke natuurlijke delta leven er in Litouwen zeer veel soorten die typisch zijn voor dit soort van landschappen. Opvallende soorten zijn zwarte ooievaar, bijeneter, diverse soorten spechten, uilen en arenden, hop, kraanvogel, scharrelaar, korhoen, hazelhoen en auerhoen. De grote predatoren, wolf, visotter en lynx zijn er ook aanwezig. De bruine beer wordt slechts incidenteel in Litouwen waargenomen.


In Litouwen en het aangrenzende Kaliningrad is naar schatting 90% van de wereldvoorraad van barnsteen aanwezig. Barnsteen is versteend hars uit dennenbomen. Vaak zijn hierin –delen van- insecten zichtbaar. In alle landen aan de Oostzee worden op plaatsen waar veel toeristen komen sieraden met barnsteen aangeboden. In Litouwen zijn meerdere barnsteen musea aanwezig waar bijzondere stukken worden getoond.